Trời Sa Đéc đổ mưa từ chập tối, cái thứ mưa dầm dề của tháng bảy ta, không ào ạt mà rả rích, dai dẳng, ngấm vào từng thớ thịt cho tới khi con người ta lạnh buốt tận xương. Cường bước xuống khỏi chiếc ghe con của một ông lái già ở khúc vàm, dúi cho ông mấy cắc lẻ cuối cùng trong túi rồi cắm cúi men theo bờ kênh. Ông lái nói giọng khàn khàn: "Xuống Cần Thơ còn xa lắm, cậu à. Đi bộ đường tràm mà gặp mưa thì cực thân. Ráng mà tới bến đò lớn rồi kiếm ghe khác."
Cường gật đầu, kéo cái nón lá sụp xuống che mặt, cột lại vạt áo bà ba đã ướt sũng. Chàng biết mình không thể đi đường lớn. Đường lớn có người, có mắt, có miệng. Mà miệng người thời buổi này rẻ lắm — chỉ cần vài cắc bạc là có kẻ chỉ điểm ngay chàng trai lạ mặt quê Rạch Giá. Chàng đã cắt đuôi được Sáu Thẹo một lần nơi cánh đồng ven ô, nhưng linh tính của một kẻ trốn chạy suốt mấy tháng trời mách bảo chàng rằng cái bóng đen ấy chưa buông tha. Nó bám dai như đỉa đói.
Con đường mòn luồn vào rừng tràm ven sông. Tràm mọc dày, gốc ngập trong nước lợ, thân khẳng khiu vươn lên tua tủa như hàng ngàn cánh tay gầy guộc chới với trong màn mưa. Bùn lún tới mắt cá chân, mỗi bước đi là một tiếng chóp chép nhớp nháp. Ánh chớp thi thoảng xé toạc màn đêm, soi rõ mặt nước sông đen ngòm cuộn xoáy, rồi tất cả lại chìm vào bóng tối đặc quánh. Chàng nghe tiếng ếch nhái kêu inh ỏi, tiếng gió rít qua tán lá, và cả tiếng tim mình đập thình thịch.
"Trời đất quỷ thần ơi..." Cường lẩm bẩm, đưa tay quệt nước mưa trên mặt. "Cái xứ gì mà đi hoài không hết. Ráng lên mậy, Cường. Tới Cần Thơ rồi tính."
Chàng nghĩ tới mẹ. Nghĩ tới gói cơm nắm ngày nào bà Thị Mén dúi vào tay chàng, giờ đã ăn hết từ đời nào. Nghĩ tới Thị Sương với câu hát "Ầu ơ... ví dầu cầu ván đóng đinh" ngân nga bên bến sông sương giăng buổi tiễn đưa. Bao nhiêu tháng trời lăn lộn, chàng vẫn chưa làm nên cái gì, vẫn còn là kẻ chạy trốn, vẫn còn là thằng con nhà tá điền mang trên đầu một án mạng. Nghĩ tới đó, lòng chàng lại quặn lên nỗi day dứt quen thuộc — cái chết của cậu Ba Tỏi, dù là để cứu người, vẫn cứ đè nặng như tảng đá.
Rồi chàng khựng lại.
Không phải tiếng ếch nhái. Không phải tiếng gió. Có tiếng bùn lép nhép — nhưng không phải bước chân chàng.
Cường đứng sựng giữa rừng tràm, tim thắt lại. Bản năng của một kẻ học võ, một kẻ trốn chạy, khiến toàn thân chàng căng ra như dây cung. Chàng nghiêng đầu, lắng nghe. Trong tiếng mưa rơi lộp bộp trên lá tràm, chàng nghe rõ có tiếng người thở, tiếng chân giẫm nước — không chỉ một, mà nhiều. Chúng vây quanh chàng.
"Ai đó?" Cường hỏi, giọng khàn nhưng cố giữ bình tĩnh. Bàn tay chàng lặng lẽ luồn xuống hông, nơi con dao găm cán sừng của cha đang nằm im lìm trong bao vải.
Một tiếng cười khàn khàn vang lên từ trong bóng tối, chua chát như tiếng cưa gỗ.
"Hà hà... Chàng trai Rạch Giá. Cuối cùng cũng gặp lại. Mày chạy dai thiệt đó nghen."
Ánh chớp lóe lên. Trong khoảnh khắc trắng lóa ấy, Cường thấy rõ ba, bốn cái bóng đen đứng lấp ló sau những gốc tràm. Và trước mặt chàng, cách chừng mươi bước, là một gã đàn ông mặt rỗ, mắt hung tợn, tay lăm lăm cây mã tấu sáng loáng. Cái mặt ấy chàng đã thấy ở quán nước bà Ba Trầu. Sáu Thẹo.
"Trời đất..." Cường nghiến răng. "Là mày."
"Ừ, là tao." Sáu Thẹo bước lên một bước, đôi giày da lún trong bùn. "Hương quản Tỏi treo giá cái đầu mày cao lắm nghen, thằng nhỏ. Đủ để tao với mấy anh em đây ăn chơi cả năm. Mày làm tụi tao lội ruộng lội bùn từ Rạch Giá tới đây, cực thấy mẹ. Giờ thì trả nợ đi."
Cường lùi lại nửa bước, lưng gần chạm vào một gốc tràm già. Chàng nhẩm đếm. Sáu Thẹo trước mặt. Bên trái, một gã thấp đậm râu quai nón — cái tên Tài Xồm mà chàng đã thấy đứng canh đầu xóm. Bên phải, một gã cao nghều cầm mã tấu. Sau lưng chàng, tiếng bùn lép nhép cho biết còn ít nhất một tên nữa. Bốn người, mà chàng chỉ có một con dao găm và hai bàn tay không.
"Mấy anh nghe tui nói nè." Cường cố giọng, dẻo miệng như thói quen. "Chuyện tui gây ra là chuyện tui gây, nhưng cái chết của cậu Ba là do cậu ấy tự đập đầu, tui đâu có cố ý giết. Hương quản Tỏi thù tui thì để tui với ổng giải quyết. Mấy anh chỉ là người làm thuê, hà cớ gì phải dây máu ăn phần cho khổ..."
"Dẹp cái mồm mày đi!" Sáu Thẹo gằn giọng. "Tao không cần biết. Tao chỉ cần cái đầu mày. Ba Đèn, Tài Xồm — xáp vô!"
Chưa dứt lời, gã cao nghều bên phải — Ba Đèn — đã vung mã tấu bổ tới, nhắm thẳng đầu Cường. Lưỡi dao rít lên trong mưa.
Cường lăn người tránh, bùn văng tung tóe. Bao nhiêu ngày luyện tập ở lò võ thầy Đội Khôi lúc này bừng dậy trong từng khớp xương. Chàng không đứng yên chịu trận. Chàng phải chủ động, phải chọc thủng vòng vây trước khi kiệt sức. Trong bùn lầy trơn trượt thế này, ai giữ được thăng bằng tốt hơn, kẻ đó sống.
Ba Đèn hụt đòn, mã tấu cắm phập vào thân tràm, mắc lại. Cường chớp thời cơ, bật dậy như con báo, tung một cú đá tạt ngang trúng bụng gã. Ba Đèn "hự" một tiếng, gập người lại. Nhưng Tài Xồm đã xông tới từ bên trái, nhào vào ôm ghì lấy Cường. Gã thấp đậm mà khỏe như trâu, hai cánh tay siết chặt eo chàng.
"Ôm được rồi! Anh Sáu, chém đi!" Tài Xồm gào lên, giọng khàn đặc.
Sáu Thẹo lao tới, mã tấu vung lên. Cường trong thế bị ghì, không né được. Chàng liền hét lên một tiếng, dồn hết sức bình sinh giật ngửa người ra sau, kéo cả Tài Xồm ngã theo. Lưỡi mã tấu của Sáu Thẹo chém hụt, sượt qua chỗ đầu chàng vừa đứng chỉ trong gang tấc. Cả hai người ngã đè lên nhau trong bùn.
Trong lúc vật lộn, tay Cường lần được xuống hông, rút phắt con dao găm cán sừng ra khỏi bao. Ánh chớp lại lóe lên, lưỡi dao ánh lên một tia sáng lạnh. Đây là con dao của cha chàng, kỷ vật cội nguồn, thứ mà bao lần lang bạt chàng chưa từng phải rút ra để lấy máu người. Nhưng đêm nay, giữa rừng tràm mưa gió này, chàng không còn lựa chọn.
"Buông ra!" Cường thúc cùi chỏ vào mặt Tài Xồm, gã đau quá lỏng tay. Chàng vùng dậy, xoay người lại.
Ba Đèn đã rút được mã tấu ra khỏi thân tràm, lảo đảo lao tới lần nữa, miệng gầm gừ chửi rủa. Cường không lùi. Chàng bước tới, gạt lưỡi mã tấu bằng cẳng tay theo đúng miếng "hoành thân thối bộ" thầy Đội Khôi từng dạy, rồi thuận đà thúc con dao găm tới trước. Lưỡi dao cắm ngập vào bả vai Ba Đèn. Gã cao nghều rú lên một tiếng thảm thiết, buông mã tấu, ôm vai loạng choạng ngã ngửa xuống vũng bùn, máu tuôn hòa vào nước mưa đen ngòm.
"Ba Đèn!" Tài Xồm hoảng hốt.
Cường thở dốc, ngực phập phồng. Mưa xối xả trên mặt, trộn lẫn với mồ hôi và bùn đất. Chàng nắm chặt con dao còn nhểu máu, quay sang phía Sáu Thẹo, mắt long lên.
"Còn mày!" Cường gằn từng tiếng. "Mày muốn lấy đầu tao, thì bước qua xác tao trước đã!"
Sáu Thẹo không tỏ vẻ sợ hãi. Trái lại, gã cười khẩy, chùi nước mưa trên mặt rỗ, đưa cây mã tấu lên ngang tầm mắt. Đúng lúc ấy, một tia chớp dài xé ngang bầu trời, sáng rực cả khu rừng tràm trong tích tắc. Và trong khoảnh khắc chói lóa đó, Cường nhìn thấy một thứ khiến chàng khựng lại.
Cánh tay phải của Sáu Thẹo, chỗ cổ tay vươn ra khỏi ống áo xắn cao, có một vết sẹo dài. Không phải sẹo bình thường của kẻ đâm thuê chém mướn. Đó là một vết sẹo cong queo, chạy dài từ cổ tay lên gần khuỷu, hằn sâu và trắng bợt, như dấu tích của một nhát dao hiểm hay một vết bỏng lửa in trên da thịt từ lâu lắm. Có gì đó trong vết sẹo ấy khiến Cường thấy quen thuộc một cách kỳ lạ, dù chàng chưa từng gặp gã trước cái đêm ở quán nước.
"Mày... cái vết sẹo trên tay mày..." Cường buột miệng, tim đập loạn. "Mày không phải người thường. Mày là ai? Mày với Hương quản Tỏi có quan hệ gì?"
Sáu Thẹo giật mình, theo phản xạ kéo vội ống tay áo che vết sẹo lại. Ánh mắt gã thoáng một tia bối rối, rồi lập tức hằn học trở lại.
"Mắt mày tinh gớm há, thằng nhỏ." Giọng gã lạnh tanh. "Nhưng cái tinh đó không cứu được mạng mày đâu. Mày chết rồi thì biết cái gì mà hỏi. Xuống dưới đó mà hỏi cậu Ba Tỏi!"
Dứt lời, gã nhào tới. Sáu Thẹo quả là tay có nghề — hắn không vung mã tấu bừa bãi như Ba Đèn, mà chém những đường ngắn, hiểm và nhanh, chân bước vững trong bùn lầy. Cường chống đỡ vất vả. Con dao găm của chàng ngắn hơn mã tấu nhiều, muốn đánh phải liều mạng nhập nội. Hai người quần nhau giữa vũng bùn, nước bắn tung tóe, tiếng thép va vào nhau chan chát trong tiếng mưa gào.
Cường đã thấm mệt. Mấy tháng lang bạt, đêm nay lại vừa lội bộ đường xa, lại vừa vật lộn với ba tên, sức chàng cạn dần. Chàng gượng tránh một nhát chém ngang lưng, chân trượt trên bùn, người loạng choạng.
Chỉ chờ có thế. Sáu Thẹo xoay cổ tay, đổi hướng lưỡi mã tấu, bổ chéo từ trên xuống. Cường nghiêng người tránh trong đường tơ kẽ tóc, nhưng vẫn không kịp hoàn toàn. Lưỡi dao lạnh buốt rạch một đường dài bên sườn phải chàng, xé toạc lớp áo bà ba đen, cắt vào da thịt.
"A!" Cường bật kêu, một cơn đau nhói buốt lan khắp mạn sườn. Chàng loạng choạng lùi lại, tay trái ôm lấy vết thương. Máu nóng ộc ra, len qua kẽ tay, hòa vào lớp áo ướt sũng nước mưa, nhểu xuống bùn lầy thành những giọt sẫm màu.
"Trúng rồi!" Tài Xồm reo lên hằn học. "Anh Sáu chém trúng nó rồi!"
Sáu Thẹo cười lớn, tiến lên một bước, đắc thắng: "Chỉ một nhát nữa thôi. Đứng im mà lãnh, thằng nhỏ. Đừng làm khổ nhau nữa."
Cường nghiến răng, cố đứng vững. Cơn đau nơi sườn khiến mắt chàng hoa lên, tai ù đi. Chàng biết mình không còn sức để chống chọi lâu hơn. Nhưng trong đầu chàng vẫn le lói một tia sáng cuối cùng — con rạch. Con sông. Nước.
Chàng liếc nhanh về phía sau lưng. Cách chỗ chàng đứng chừng vài bước là mé sông, nơi dòng nước đen cuộn chảy. Nếu chàng nhảy được xuống đó, trong đêm mưa mù mịt thế này, chưa chắc chúng đã tìm ra chàng. Cái chết dưới sông còn có một phần trăm cơ may, còn ở lại đây là chết chắc.
"Mày muốn đầu tao..." Cường thở hắt ra, giọng đứt quãng, tay vẫn ghì chặt vết thương đang tuôn máu. "Xuống sông mà mò..."
Chàng dồn chút sức tàn còn lại, hất một nắm bùn vào mặt Sáu Thẹo. Gã đâm thuê giật mình đưa tay che mặt, chửi thề. Cường chớp thời cơ ấy, xoay người, lảo đảo lao về phía mé sông. Nhưng vết thương bên sườn khiến bước chân chàng nặng như đeo chì, đầu óc choáng váng, hai chân run rẩy không còn nghe theo ý mình.
"Nó chạy! Đuổi theo!" Sáu Thẹo gầm lên.
Cường chạy được vài bước thì chân vấp vào một gốc tràm chìm dưới nước. Cả thân người chàng chúi về phía trước. Chàng vươn tay chới với, cố bám vào một cành tràm nhưng trượt mất. Trời đất trước mắt chàng quay cuồng, ánh chớp và bóng tối chồng chéo lẫn lộn. Chàng thấy mình đổ nhào, thấy mặt nước đen ngòm dâng lên đón lấy mình.
Nước lạnh buốt ôm trùm lấy thân chàng. Máu từ vết thương bên sườn loang ra trong làn nước, hòa cùng mưa, cùng bùn đất, thành một vệt sẫm rồi tan biến. Cường cảm thấy toàn thân mình chìm xuống, tiếng mưa, tiếng chửi rủa của Sáu Thẹo, tiếng ếch nhái — tất cả xa dần, mờ dần, như thể chàng đang trôi vào một cõi khác.
Trong khoảnh khắc mê man cuối cùng ấy, đầu óc chàng thoáng hiện lên gương mặt mẹ già ở căn nhà lá cuối xóm Rạch Giá, hiện lên đôi mắt đen tròn của Thị Sương bên bến sông sương giăng, hiện lên nắm cơm khô và mảnh khăn vá nàng trao. Rồi tất cả tối sầm lại.
"Con... con lạy má... con chưa về được..." Chàng mấp máy môi trong làn nước, không thành tiếng.
Trên bờ, Sáu Thẹo lao tới mé sông, mắt long sòng sọc, quét khắp mặt nước tối om.
"Đâu rồi? Nó đâu rồi?" Gã hét lên trong mưa.
Tài Xồm chạy tới, thở hồng hộc: "Anh Sáu, tối thui thế này thấy đường đâu mà mò. Với lại nó trúng nhát đó chắc gì sống. Máu ra như vậy rơi xuống nước lạnh là đi đứt thôi."
Sáu Thẹo đứng lặng bên mé sông một lúc, mưa xối xả trên cái mặt rỗ hằn học. Gã đưa tay sờ lên cánh tay phải, nơi có vết sẹo dài mà thằng nhỏ vừa nhìn thấy, ánh mắt thoáng một nét lo âu khó hiểu.
"Thằng ranh con mắt tinh quá..." Gã lẩm bẩm một mình. "Không được để nó sống. Nếu nó còn sống, mà nó lần ra chuyện cái sẹo này..." Gã bỏ lửng câu nói, nghiến răng. "Tài Xồm, mày ở lại canh mé sông. Sáng ra dò xác nó cho tao. Còn Ba Đèn thì lo cầm máu, coi bộ trúng dao sâu lắm."
Nói rồi gã đứng canh bên bờ, quét mắt xuống dòng sông đen. Nhưng dòng nước cứ cuộn chảy, mưa cứ rơi, đêm cứ đen, chẳng còn thấy tăm hơi chàng trai Rạch Giá đâu nữa.
Dòng sông vô tình đã cuốn Phan Cường đi, mang theo chàng lãng tử mười tám tuổi trọng thương, máu hòa với nước mưa loang trong đêm tối. Chàng trôi vô định theo con nước, khi tỉnh khi mê, chỉ còn một tia sinh khí mong manh níu giữ. Chàng không biết rằng phía hạ nguồn, nơi khúc sông chảy qua một điền sản lớn của đất Cần Thơ, có một chiếc xuồng nhỏ đang neo đậu, và một số phận hoàn toàn khác đang lặng lẽ chờ chàng ở khúc quanh định mệnh phía trước.