Chuyện một shipper đêm: Cuốc giao đồ ăn lúc 1 giờ sáng ở Sư Vạn Hạnh
Tôi chạy ship đồ ăn được ba năm. Ban ngày ai cũng chạy, nhưng tôi chọn ca đêm — từ 10 giờ tối tới 3, 4 giờ sáng. Lý do đơn giản: ít tài xế hơn, đơn nổ đều hơn, mà khách đêm thường tip khá. Nhưng làm riết rồi tôi nhận ra cái nghề này ban đêm cho tôi thấy một Sài Gòn mà ban ngày tôi chẳng bao giờ biết.
Nghề ship đêm — không chỉ là giao đồ ăn
Người ta nghĩ ship đồ ăn thì có gì đâu, nhận đơn, lấy hàng, giao, xong. Nhưng chạy đêm khác. Khách đêm đủ kiểu: dân cày game thâu đêm gọi mì ly, mấy anh tăng ca đói bụng đặt cơm tấm lúc nửa đêm, mấy bạn trẻ nhậu xong thèm trà sữa, và cả những người sống một mình, đặt đồ ăn chỉ để có tiếng gõ cửa giữa đêm khuya.
Tôi giao đồ tới đủ nơi: chung cư cao cấp, nhà trọ ọp ẹp, văn phòng còn sáng đèn lúc 2 giờ sáng, quán bar sau giờ đóng cửa. Mỗi cánh cửa mở ra là một mảnh đời. Làm lâu rồi, tôi học được cách không tò mò, không phán xét. Việc của mình là giao hàng đúng, đủ, lịch sự. Còn sau cánh cửa kia người ta sống thế nào, đó là chuyện của họ.
Cuốc giao tới khu Sư Vạn Hạnh
Đêm đó khoảng 1 giờ sáng, tôi nhận một đơn ở khu Sư Vạn Hạnh, Quận 10 — gần Vạn Hạnh Mall, một trong những khu sầm uất nhất về đêm ở khu vực này. Đơn hai phần ăn, một trà đào, giao lên một căn hộ dịch vụ trên tầng cao.
Người ra nhận là một cô gái trẻ, chắc khoảng hai mươi mấy. Ăn mặc gọn gàng, trang điểm nhẹ, nói chuyện nhỏ nhẹ và lễ phép. Cô cảm ơn mấy lần, còn dúi thêm cho tôi ít tiền tip kêu "anh chạy đêm vất vả". Mấy cử chỉ nhỏ vậy thôi mà người chạy đêm như tôi thấy ấm lòng.
Lúc tôi quay xe đi, vô tình thấy màn hình điện thoại cô để trên bàn — đang mở một trang quen thuộc. Tôi nhận ra ngay, vì chính tôi cũng là người dùng trang đó. Hóa ra cô làm nghề tự do, nhận khách qua mạng. Tôi không nói gì, chỉ chào rồi đi. Nhưng trên đường về, tôi nghĩ mãi.
Hóa ra cùng "biết" một nơi
Nói thật, tôi biết trang anchoi.xxx từ lâu, với tư cách người dùng. Đàn ông sống ở Sài Gòn, độc thân, đôi khi cũng tò mò tìm hiểu. Cái tôi thấy ở trang đó là mọi thứ khá rõ ràng — hình ảnh, thông tin, khu vực, đánh giá — không mập mờ như mấy chỗ rao linh tinh ngoài kia.
Và đêm đó, lần đầu tiên tôi nhìn nó từ một góc khác: góc của người làm nghề. Cô gái ở Sư Vạn Hạnh kia, với cô, đó không phải chỗ giải trí — đó là nơi cô kiếm sống, một cách an toàn hơn là ra đường. Khu Quận 10 vốn đông đúc, nhiều căn hộ dịch vụ, và tôi hiểu vì sao nhiều người chọn cách kết nối qua mạng thay vì phơi mình ngoài phố. Ai muốn xem khu vực này có những gì thì cứ vào mục là thấy, thông tin công khai hết.
Tôi không cổ vũ hay chê bai gì cái nghề đó. Tôi chỉ thấy, qua ba năm chạy đêm, rằng thành phố này có vô số cách để người ta mưu sinh, và phần lớn trong số đó vất vả hơn mình tưởng nhiều.
Sài Gòn về đêm dạy tôi điều gì
Ba năm ship đêm, tôi giao đồ ăn cho hàng nghìn con người. Có ông cụ sống một mình đặt cháo lúc 2 giờ sáng vì mất ngủ. Có cô sinh viên ôn thi tới khuya gọi cà phê. Có anh tài xế công nghệ khác cũng như tôi, tranh thủ ăn vội ổ bánh mì giữa hai cuốc xe. Và có những cô gái như cô ở Sư Vạn Hạnh — làm cái nghề mà xã hội còn dè dặt, nhưng vẫn sống tử tế, vẫn lễ phép với một anh shipper xa lạ.
Tôi nhận ra cái định kiến của mình ngày trước là sai. Trước đây tôi cũng nghĩ này nghĩ nọ về "mấy cô làm nghề đó". Nhưng khi tận mắt thấy họ là những con người bình thường — có người nuôi gia đình, có người trả nợ, có người chỉ đang cố sống qua một giai đoạn khó khăn — tôi thôi phán xét.
Cái thành phố sau 12 giờ đêm này, nó công bằng theo cách riêng của nó: ai cũng đang cố gắng, ai cũng có gánh nặng, và ai cũng xứng đáng được nhìn bằng ánh mắt bớt khắt khe hơn. Nếu có ai tò mò về thế giới người làm nghề tự do ở , tôi nghĩ điều đáng nhớ nhất không phải là dịch vụ, mà là phía sau mỗi cái tên đều có một con người thật.
Cuốc xe cuối cùng
Gần 4 giờ sáng đêm đó, tôi nhận cuốc cuối rồi chạy về. Đường Sài Gòn vắng tanh, gió đêm mát rượi, mấy hàng quán đã tắt đèn. Tôi nghĩ về cô gái ở Sư Vạn Hạnh, không biết đêm nay cô có ổn không, có ăn hết phần cơm tôi giao không.
Rồi tôi cười với chính mình. Làm shipper đêm riết, mình thành ra hay nghĩ ngợi về người lạ. Nhưng có lẽ đó là điều đẹp nhất nghề này cho tôi: nó bắt tôi nhìn thành phố không phải qua ban ngày hào nhoáng, mà qua ban đêm — nơi mọi người đều thật, đều mệt, và đều đang cố sống cho tử tế.
Mai tôi lại chạy. Lại có những cánh cửa mở ra, những con người mới, những câu chuyện mới. Và Sài Gòn về đêm, như mọi khi, vẫn lặng lẽ chở che tất cả.